«Η καλύτερη περίοδος του ΕΣΥ»… ή η πιο επικίνδυνη αυταπάτη;

Γράφει: Κατερίνα Γιαννακά, μέλος της Επιτροπής Πολιτικού Προγράμματος, Δημοκράτες ΠΚ

“Πριν από λίγο καιρό, κυβερνητικά στελέχη, με πιο πρόσφατες τις δηλώσεις του κ. Μάριου Θεμιστοκλέους, εκφραστή της κυβέρνησης Μητσοτάκη και του Υπουργού, του «βάστα Σόιμπλε» και «γερά Γερούν», μιλούσαν για «την καλύτερη περίοδο στην ιστορία του ΕΣΥ».
Σήμερα, ένα πραγματικό περιστατικό από τη Σίφνο έρχεται να συγκρουστεί μετωπικά με αυτή την εικόνα, γιατί αν αυτό ισχύει είναι τρομακτική και επικίνδυνη η αναμονή «της καλύτερης περιόδου», για την υγεία των νησιωτών αλλά και των χιλιάδων επισκεπτών.
Σύμφωνα με την καταγεγραμμένη εμπειρία πολίτη, ασθενής με υψηλό πυρετό και σοβαρά συμπτώματα χρειάστηκε επείγουσα διακομιδή.

Παρά τις προσπάθειες του ιατρού υπηρεσίας, η κατάσταση κατέστησε αναγκαία τη μεταφορά του αρχικά στο Νοσοκομείο Σύρου, όπως προβλέπεται από τα ισχύοντα πρωτόκολλα, αντί για απευθείας μεταφορά σε νοσοκομείο της Αθήνα.

Ωστόσο, η διαδικασία διακομιδής εγείρει σοβαρά ζητήματα:
• Η μεταφορά πραγματοποιήθηκε με πλωτό μέσο, που σύμφωνα με την καταγγελία, δεν εμφανιζόταν σε συστήματα παρακολούθησης θαλάσσιας κυκλοφορίας, δημιουργώντας ερωτήματα για τη διαφάνεια και την ασφάλεια.
• Το σκάφος φέρεται να διέθετε ελλιπή έως στοιχειώδη ιατρικό εξοπλισμό, μη ανταποκρινόμενο στις βασικές προδιαγραφές μεταφοράς ασθενών.
• Αναφέρονται σοβαρές ελλείψεις σε υποδομές ασφάλειας και προστασίας του ασθενούς κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
• Καταγράφηκε σημαντική καθυστέρηση στην άφιξη του μέσου διακομιδής, επιβαρύνοντας περαιτέρω την κατάσταση του ασθενούς.

Παράλληλα, στο Νοσοκομείο Σύρου, όπου τελικά αντιμετωπίστηκε το περιστατικό, επιβεβαιώνονται χρόνιες παθογένειες του δημόσιου συστήματος υγείας: υποστελέχωση, υπερεργασία του προσωπικού και περιορισμένες υποδομές, οι οποίες δυσχεραίνουν την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών υγείας.
Ευτυχώς, αυτή τη φορά, η ιστορία είχε αίσιο τέλος, αλλά η δημόσια υγεία δεν μπορεί να βασίζεται στο «ευτυχώς».

Η «καλύτερη περίοδος» για ποιον;
Αν αυτή είναι η καλύτερη περίοδος του ΕΣΥ, τότε στα νησιά η αγωνία μεγαλώνει. Γιατί αν αυτό είναι το «καλό», τότε το «καλύτερο» τι ακριβώς θα είναι;
Για την κυβέρνηση των αριθμών, όλα δείχνουν βελτιωμένα: περισσότερα ραντεβού, καλύτερη εικόνα στα μεγάλα αστικά νοσοκομεία, νέες υποδομές.
Στην Ελλάδα των νησιών όμως, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη:
• Κέντρα Υγείας με έναν αγροτικό γιατρό για ολόκληρο νησί.
• Εφημερίες που καλύπτονται οριακά.
• Ελλείψεις βασικών ειδικοτήτων.
• Διακομιδές που καθυστερούν ή γίνονται με μέσα αμφιβόλου επάρκειας.
• Νοσοκομεία σε διάλυση, που λειτουργούν χάρη στην υπεράνθρωπη προσπάθεια του προσωπικού.
• Πλωτά ασθενοφόρα παροπλισμένα.
Και όλα αυτά όχι σε απομονωμένες βραχονησίδες, αλλά σε κατοικημένα νησιά με χιλιάδες πολίτες και εκατομμύρια επισκέπτες.

Οι αριθμοί και οι αλήθειες

Η σύγκριση με το 2009 είναι βολική, για την κυβέρνηση Μητσοτάκη, μα το 2009 ήταν πριν τις μνημονιακές περικοπές, που αποψίλωσαν το ΕΣΥ. Αν το μέτρο σύγκρισης είναι μια περίοδος κρίσης και κατάρρευσης, τότε, ναι, κάθε μικρή βελτίωση παρουσιάζεται ως «επιτυχία».
Όμως τα πραγματικά ερωτήματα είναι άλλα και ζητούν απάντηση:
• Γιατί η Ελλάδα παραμένει από τις χώρες με τη μεγαλύτερη ιδιωτική δαπάνη υγείας στην Ευρώπη;
• Γιατί στα νησιά οι πολίτες πληρώνουν ιδιώτες για βασικές εξετάσεις, που θα έπρεπε να καλύπτονται δημόσια;
• Γιατί η στελέχωση των νησιωτικών δομών εξαρτάται από «ηρωισμό» και όχι από οργανωμένο σχέδιο;
Η ύπαρξη γιατρών σε εθνικό επίπεδο δεν σημαίνει ότι υπάρχουν γιατροί εκεί που χρειάζονται. Η Ελλάδα μπορεί να έχει υψηλό αριθμό ιατρών ανά 1.000 κατοίκους, αλλά στα νησιά η κατανομή είναι άνιση και απογοητευτική.
Η νησιωτική πραγματικότητα δεν είναι powerpoint
Να σας θυμίσουμε όμως τι εστί νησιωτικότητα: είναι λοιπόν, η εδαφική συνέχεια της χώρας, που περιβάλλεται από θάλασσα και η πρόσβαση στην υγεία για έναν νησιώτη δεν μετριέται μόνο σε ώρες αναμονής σε ΤΕΠ. Μετριέται σε:
• Απόσταση από δευτεροβάθμιο νοσοκομείο.
• Καιρικές συνθήκες για διακομιδή.
• Τουριστική πίεση που πολλαπλασιάζει τον πληθυσμό.
• Έλλειψη μόνιμων κινήτρων για γιατρούς και υγειονομικό προσωπικό.

Όταν ένας ασθενής περιμένει ώρες, για διακομιδή ή μεταφέρεται με μέσα, που δεν πληρούν βασικές προδιαγραφές, δεν μιλάμε για «καλύτερη περίοδο». Μιλάμε για διαχρονική ανισότητα.
Το πραγματικό πρόβλημα όμως είναι η πολιτική επιλογή της πλήρους απαξίωσης του ΕΣΥ
Το περιστατικό στη Σίφνο δεν είναι εξαίρεση. Είναι μια ακόμα προειδοποίηση.
Η υγεία στα νησιά δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως “παράρτημα” του κεντρικού σχεδιασμού.
Απαιτείται:

• Ειδικό νησιωτικό πλαίσιο στελέχωσης με μόνιμα κίνητρα.
• Αυξημένη χρηματοδότηση ανά κάτοικο, λαμβάνοντας υπόψη γεωγραφική ιδιαιτερότητα.
• Ισχυρή πρωτοβάθμια φροντίδα για να αποσυμφορηθούν οι διακομιδές.
• Ψηφιακή διασύνδεση και τηλεϊατρική με ουσιαστική υποστήριξη, όχι επικοινωνιακές εξαγγελίες.
Η αλήθεια είναι απλή
Το να παρουσιάζεται το ΕΣΥ ως «στην καλύτερη περίοδο της ιστορίας του» όταν οι νησιώτες ζουν την αγωνία της επόμενης διακομιδής, δεν είναι αισιοδοξία. Είναι απόσταση από την πραγματικότητα και στα νησιά, η πραγματικότητα δεν μετριέται σε στατιστικά δελτία.
Μετριέται σε μίλια θάλασσας και εμείς οι νησιώτες δεν θα πάψουμε ποτέ να αγωνιζόμαστε για το δημόσιο αγαθό της Υγείας και όχι να δεόμαστε «Υπέρ Υγείας».