“Η Σαντορίνη αποτελεί έναν τουριστικό προορισμό, παγκόσμιας εμβέλειας και παρά τις κρίσεις και προκλήσεις, που διέρχεται ανά περιόδους, ανταπεξέρχεται, γιατί απλά είναι μοναδική!
Όμως θεωρώ (και πιστεύω το θεωρούν οι περισσότεροι )πλέον, θα πρέπει να αφήσουμε τον «αυτόματο πιλότο» και να πάρουμε την κατάσταση στα σοβαρά, γιατί η φθορά είναι φανερή και η κατάσταση άρχισε να γίνεται μη αναστρέψιμη. Η Σαντορίνη για να παραμείνει στο ψηλό σκαλί της παγκόσμιας τουριστικής σκηνής, που επάξια βρίσκεται, απαιτείται να αποκτήσει άμεσα τις υποδομές που χρειάζεται.
Απαιτείται η άμεση επαναφορά και υλοποίηση του Στρατηγικού Σχεδιασμού της Σαντορίνης του 2020, με την πρόβλεψή του για υποδομές, που εκτός από απαραίτητες για την λειτουργία του νησιού, θα αναβαθμίσουν και την εικόνα μας στο εξωτερικό, ιδιαίτερα μετά τις σεισμικές περιπέτειες του 2025 και την ψευδεπίγραφη εικόνα του υπερτουρισμού. Και βέβαια μέσα από μια βιώσιμη προοπτική, όπως το ίδιο το σχέδιο προβλέπει, ώστε να πετύχουμε οικονομία πόρων και υψηλότερη ποιότητα ζωής των κατοίκων μας. Πέραν όμως των υποδομών, που εκτός της βούλησης σε τοπικό, αλλά και κυβερνητικό επίπεδο, απαιτούν και ένα εύλογο χρονικό διάστημα, υπάρχουν ζητήματα που σε τοπικό επίπεδο, μπορούν να αντιμετωπιστούν άμεσα, από την τοπική αυτοδιοίκηση, φορείς και την κοινωνία μας. Ένα πολύ σημαντικό ζήτημα, που μπορεί να αντιμετωπιστεί σε τοπικό επίπεδο, είναι η διαχείριση των τουριστικών ροών. Ένα ζήτημα, για το οποίο υφίστανται λύσεις, ακόμη και με τις υπάρχουσες υποδομές και συνθήκες.
Μέχρι σήμερα έχουμε δει κάποιες πρωτοβουλίες, που αφορούν όμως μόνο τις αφιξοαναχωρήσεις της κρουαζιέρας (όριο επισκεπτών κρουαζιέρας ανά ημέρα και ποσοστιαίο όριο χρήσης αφιξοαναχωρήσεων από τους όρμους Φηρών και Αθηνιού). Βέβαια αυτές είναι αποσπασματικές, χωρίς σχεδιασμό και σαφή στρατηγική. Σε διάφορες τουριστικές περιοχές της Ευρώπης, εφαρμόζονται διάφορα συστήματα διαχείρισης τουριστικών ροών, με αξιοποίηση νέων τεχνολογιών (δεδομένα κινητής τηλεφωνίας, αισθητήρες IoT, AI και πλατφόρμες crowdsourcing). Αυτές οι υποδομές προγραμματίζουν και παρακολουθούν τους επισκέπτες σε πραγματικό χρόνο, προλαμβάνοντας τον υπερσυγκετρωτισμό, μέσω δυναμικής ανακατεύθυνσης της κυκλοφορίας και έγκαιρου προγραμματισμού. Στην Σαντορίνη, λόγω της τουριστικής κίνησης, τα προβλήματα συνωστισμού δημιουργούνται, κυρίως κατά:
α. Τις αφιξοαναχωρήσεις των κρουαζιερόπλοιων και των ημερόπλοιων (ημερήσιες εκδρομές κυρίως από Κρήτη). β. Τις αφιξοαναχωρήσεις των επιβατηγών πλοίων και γ. Τις ώρες του ηλιοβασιλέματος. • Απαιτείται η δημιουργία ενός Οργάνου , ενδεχομένως στα πλαίσια της λειτουργίας του DMMO (Οργανισμού Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού), που να λειτουργεί με τα πιο προηγμένα διοικητικά και τεχνολογικά συστήματα. Σκοπός του θα είναι η διαχείριση των τουριστικών ροών, που θα ξεκινάει από την έλεγχο και προσαρμογή των αφιξοαναχωρήσεων των πλοίων στα δεδομένα της κίνησης, την συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Η λειτουργία του, θα στηρίζεται σε συγκεκριμένους πυλώνες: 1. Επιχειρησιακό Κέντρο Ελέγχου. Υπό την αιγίδα του DMMO και την συμμετοχή του Λιμενικού Ταμείου, σε συνεργασία με αστυνομία, λιμενικό και τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών, χρησιμοποιώντας κάμερες και αισθητήρες, σήματα κινητής τηλεφωνίας και την πρόβλεψη για αποφυγή συνωστισμού, με τη χρήση δεδομένων από το σύστημα κρατήσεων.
2. Ένα Σύστημα Κρατήσεων και Προγραμματισμού αφιξοαναχωρήσεων πλοίων και εκδρομών. Υπό την αιγίδα του DMMO, σε συνεργασία με το Λιμενικό Ταμείο, το Ίδρυμα Ε &Λ Νομικού, το λιμενικό και τα τουριστικά γραφεία κρουαζιέρας, θα πραγματοποιείται πολύ πριν την έναρξη της τουριστικής περιόδου, ο προγραμματισμός αφίξεων ανά ημέρα και ώρα (Berth Allocation), η Ασφάλεια και οΈλεγχος Πρόσβασης (ISPS), η Διαχείριση της Επιβατικής Κίνησης (Οργάνωση των χώρων υποδοχής, διαχείριση των λεωφορείων για τις εκδρομές και συντονισμός τοπικών μεταφορών). Το ίδιο όργανο θα είναι υπεύθυνο για την εφαρμογή ενός συστήματος προγραμματισμού εκδρομών της κρουαζιέρας, πριν την άφιξη των πλοίων, σε συγκεκριμένα δρομολόγια και χώρους επίσκεψης, βάσει ποσόστωσης που θα καθοριστεί με μελέτη φέρουσας ικανότητας του τόπου επίσκεψης. Όσον αφορά τους μονοήμερους επισκέπτες, θα υφίσταται η υποχρέωσή τους να κάνουν ηλεκτρονική προκράτηση (με τιμολόγηση αναλόγως του χρόνου κράτησης) για εκδρομές.
3. Πέραν τούτων, απαιτείται: α. Η δημιουργία χώρων υποδοχής επισκεπτών για την παρακολούθηση του ηλιοβασιλέματος, σε διάφορα σημεία του νησιού και παράλληλα ενημέρωση των επισκεπτών, μέσω διαφημιστικής καμπάνιας (και συμπράξεων π. χ των εταιρειών κρουαζιέρας, των τουριστικών γραφείων και των ξενοδοχείων), ώστε να γίνει ευρέως γνωστό ότι η θέαση του ηλιοβασιλέματος σε πολλά σημεία του νησιού, προς την πλευρά της καλντέρας, είναι εξαίσια και το ίδιο πανέμορφη. β. Η διασύνδεση του Κέντρου Ελέγχου του προτεινόμενου Οργανισμού, με το Κέντρο Επιχειρήσεων της Αστυνομίας, για τον συντονισμό τροχονομικών ρυθμίσεων.
• Πρέπει να αντιληφθούμε την αναγκαιότητα της κατεπείγουσας εύρεσης λύσης, που θα διευκολύνει την εύρυθμη λειτουργία των τουριστικών ροών στο νησί μας, τόσο για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών μας, αλλά και την προστασία της καθημερινότητας των κατοίκων μας. Επιπλέον η ορθή διαχείριση των ροών, θα λειτουργήσει θετικά για την κρουαζιέρα, τις επιχειρήσεις μεταφορών και την τοπική οικονομία, αλλά και επιτέλους θα σταματήσει η εξευτελιστική δυσφήμιση για το νησί μας! Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε εκ νέου τον τροχό! Ας δούμε τα παραδείγματα άλλων τουριστικών προορισμών (Βαρκελώνη, Βενετία κλπ), που εφαρμόζουν σχετικά συστήματα και ας τα προσαρμόσουμε στα δεδομένα της Σαντορίνης. Ούτε και βέβαια τα ανωτέρω αναφερόμενα, ο γράφων τα παραθέτει ως innovator. Αρκετοί τα έχουν ξαναπεί. Ας τα δούμε όμως πλέον με σοβαρότητα και με την συμμετοχή των θεσμικών φορέων και αρχών του νησιού, ας προχωρήσουμε. ΑΜΕΣΑ! Γρηγόρης Θ. Μαντούσης Ταξίαρχος ε.α ΕΛ.ΑΣ. Πρώην Αντιδήμαρχος Θήρας”
