“Από τη Σαντορίνη έως τη Νίσυρο: Τα ηφαίστεια της Ελλάδας «ζωντανεύουν» τη γεωλογική ιστορία του Αιγαίου
Η ΕΑΓΜΕ μέσα από το Geoportal αναδεικνύει τον ηφαιστειακό πλούτο της χώρας μέσα από τη νέα ψηφιακή εφαρμογή «Ηφαίστεια της Ελλάδας»
Από τη Σαντορίνη και τη Νίσυρο έως τη Μήλο και τα Μέθανα, τα ηφαίστεια της Ελλάδας αποτελούν ζωντανά τεκμήρια των γεωδυναμικών διεργασιών που διαμόρφωσαν το Αιγαίο και τη γεωλογική φυσιογνωμία της χώρας.
Οι κρατήρες, οι λάβες, τα υδροθερμικά πεδία, τα ηφαιστειακά πετρώματα και οι ιδιαίτερες γεωμορφές τους συνθέτουν ένα μοναδικό φυσικό και επιστημονικό κεφάλαιο, με σημαντική αξία για την έρευνα, την εκπαίδευση και τη γνωριμία του κοινού με τη γεωλογική κληρονομιά της Ελλάδας.
Στον πυρήνα αυτού του ηφαιστειακού τοπίου βρίσκεται το Ελληνικό ή Νοτιοαιγαιακό Ηφαιστειακό Τόξο, το οποίο εκτείνεται από τα Μέθανα έως τη Νίσυρο. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα ενεργά ηφαιστειακά συστήματα της Ευρώπης και για ένα χαρακτηριστικό αποτέλεσμα των γεωδυναμικών διεργασιών που διαμόρφωσαν την περιοχή του Αιγαίου.
Τα ελληνικά ηφαίστεια δεν αποτελούν μόνο εντυπωσιακά φυσικά τοπία. Είναι αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας και της φυσικής ταυτότητας της χώρας, καθώς αποτυπώνουν τη μακρά γεωλογική της εξέλιξη και προσφέρουν πολύτιμο πεδίο επιστημονικής παρατήρησης και μελέτης.
Η Σαντορίνη, γνωστή διεθνώς για τη μινωική έκρηξη, αποτελεί ένα από τα πλέον μελετημένα ηφαιστειακά συγκροτήματα στον κόσμο. Η καλδέρα της και τα ηφαιστειακά προϊόντα των διαδοχικών εκρήξεων αποτυπώνουν μια σύνθετη και διαρκώς εξελισσόμενη γεωλογική ιστορία.
Η Νίσυρος, ενεργό ηφαιστειακό κέντρο του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου, ξεχωρίζει για τους εντυπωσιακούς κρατήρες και τα υδροθερμικά της πεδία.
Η Μήλος διακρίνεται για τον συνδυασμό ηφαιστειακών σχηματισμών, ορυκτού πλούτου και ιδιαίτερων γεωμορφών, ενώ τα Μέθανα αποτελούν χαρακτηριστικό ηφαιστειακό τοπίο με λάβες, θόλους και σημαντικούς γεωτόπους.
Με στόχο να φέρει αυτή τη γνώση πιο κοντά στην κοινωνία, η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) θέτει στη διάθεση του κοινού τη νέα ψηφιακή εφαρμογή «Ηφαίστεια της Ελλάδας», μέσω της πλατφόρμας Geotreasures. Η εφαρμογή προσφέρει μια σύγχρονη εμπειρία γνωριμίας με τα σημαντικότερα ηφαιστειακά κέντρα της χώρας, μέσα από ψηφιακή περιήγηση, διαδραστικούς χάρτες και επιστημονικά τεκμηριωμένο περιεχόμενο.
Ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τη γεωλογική εξέλιξη των ελληνικών ηφαιστείων, τα ηφαιστειακά πετρώματα, τις γεωθερμικές εκδηλώσεις και τις φυσικές διεργασίες που διαμόρφωσαν το σημερινό τοπίο του Αιγαίου. Με εύληπτο και διαδραστικό τρόπο, η εφαρμογή ενισχύει τη γνώση γύρω από τις γεωεπιστήμες και αναδεικνύει τη γεωλογική κληρονομιά ως ουσιαστικό στοιχείο της φυσικής και πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας.
Το επιστημονικό περιεχόμενο βασίζεται στη μακρόχρονη ερευνητική δραστηριότητα και στην τεχνογνωσία της ΕΑΓΜΕ στον τομέα της ηφαιστειολογίας.
Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμβολή του ηφαιστειολόγου Dr Γεώργιου Βουγιουκαλάκη, ο οποίος επί δεκαετίες έχει συνδέσει το επιστημονικό του έργο με τη μελέτη, την παρακολούθηση και την ανάδειξη των ελληνικών ηφαιστείων. Η επιστημονική του προσφορά συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία των Ηφαιστειολογικών Παρατηρητηρίων Σαντορίνης και Νισύρου, καθώς και στην ίδρυση και ανάπτυξη του Ηφαιστειολογικού Μουσείου Νισύρου.
Η εφαρμογή αξιοποιεί τις δυνατότητες του Geoportal της ΕΑΓΜΕ και εντάσσεται στη στρατηγική της Αρχής για την ανοιχτή διάθεση, ανάδειξη και διάχυση της γεωεπιστημονικής γνώσης προς όφελος της κοινωνίας, της εκπαίδευσης και της έρευνας.
Ως μέρος της ευρύτερης ψηφιακής υποδομής γεωεπιστημονικών δεδομένων της ΕΑΓΜΕ, δίνει σε πολίτες, μαθητές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς, ερευνητές, επαγγελματίες και δημόσιους φορείς ελεύθερη πρόσβαση σε έγκυρη γεωχωρική πληροφορία και εξειδικευμένα γεωεπιστημονικά δεδομένα.
Η ΕΑΓΜΕ συνεχίζει να αξιοποιεί τις ψηφιακές τεχνολογίες ως μέσο διάδοσης της επιστημονικής γνώσης, με επίκεντρο αυτή τη φορά τα ηφαίστεια της Ελλάδας και τη μοναδική γεωλογική ιστορία που αφηγούνται.
Γκούτης: «Τα ηφαίστεια αποτελούν ζωντανό κεφάλαιο της γεωλογικής κληρονομιάς της Ελλάδας»
Ο Γενικός Διευθυντής της ΕΑΓΜΕ, κ. Διονύσιος Γκούτης, δήλωσε σχετικά:
«Τα ηφαίστεια της Ελλάδας αποτελούν ένα ζωντανό κεφάλαιο της γεωλογικής ιστορίας και έναν ανεκτίμητο φυσικό και επιστημονικό πλούτο. Η Σαντορίνη, η Νίσυρος, η Μήλος και τα Μέθανα αποκαλύπτουν, με διαφορετικό τρόπο, τις δυνάμεις που διαμόρφωσαν το Αιγαίο και μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τη φυσική εξέλιξη του τόπου μας.
Με τη νέα εφαρμογή “Ηφαίστεια της Ελλάδας” φέρνουμε αυτή τη γνώση πιο κοντά σε κάθε πολίτη και ιδιαίτερα στην εκπαιδευτική και ερευνητική κοινότητα. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε τη μοναδική γεωλογική κληρονομιά της χώρας, να ενισχύσουμε την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και να προσφέρουμε ένα σύγχρονο εργαλείο γνώσης, ενημέρωσης και ανακάλυψης.
Η αξιοποίηση του ψηφιακού περιβάλλοντος μάς επιτρέπει να παρουσιάζουμε τον γεωλογικό πλούτο της Ελλάδας με τρόπο ανοικτό, εύληπτο και επιστημονικά τεκμηριωμένο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάχυση της γνώσης και στη βιώσιμη ανάδειξη της φυσικής μας κληρονομιάς».
