Επενδύσεις στις Κυκλάδες, Fund και πολεοδομικός σχεδιασμός.

Γιάννης Λιγνός-Αναπλ. Τομεάρχης νησιωτικής πολιτικής ΠΑΣΟΚ- Μέλος τ.ο. ΠΑΣΟΚ Σαντορίνης.

“Τη τελευταία δεκαετία τα νησιά του νομού Κυκλάδων γνωρίζουν μια έντονη ανάπτυξη εξαιτίας της μοναδικότητας τους στο παγκόσμιο τουριστικό στερέωμα.
Η μεγάλη αυτή τουριστική ανάπτυξη είναι λογικό να φέρνει και μια έντονη επενδυτική δραστηριότητα είτε από τους ίδιους τους νησιώτες που κατοικούν, σέβονται και αγαπάνε τον τόπο τους είτε από ιδιώτες επενδυτές αλλά και από μεγάλα επενδυτικά σχήματα και διεθνή funds χτίζοντας υπέρογκες τουριστικές μονάδες. Ο τουρισμός στις Κυκλάδες αναδείχτηκε από την οικογενειακή επιχείρηση που στηρίζονταν στην αυθεντικότητα και εξελίχτηκε κατά τα σύγχρονα πρότυπα.
Η ανάπτυξη της οικονομίας, οι επενδύσεις και η οικονομική ευημερία ενός τόπου, ενός νησιού, ασφαλώς και είναι θετικό γεγονός. Ωστόσο θα έπρεπε παράλληλα, αν όχι να έχει προηγηθεί, ο σχεδιασμός και να μην υπάρχει θεσμικό κενό.

Πιο συγκεκριμένα, τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια καθυστερούν χρόνια, οι χρήσεις γης είναι ασαφείς και η εκτός σχεδίου δόμηση λειτουργεί ενίοτε ως «παράθυρο» μαζικής ανάπτυξης. Μοιραία και αναπόφευκτα, έτσι προκαλείται (τουλάχιστον σε κάποια από τα νησιά των Κυκλάδων για την ώρα) μια μεγάλη πίεση στις υποδομές, φέρνοντας αυτές πολλές φορές στα όρια τους. πχ στο νερό, στην ενέργεια, στη διαχείριση των απορριμμάτων, στο αποχετευτικό δίκτυο, στο οδικό δίκτυο αλλά και στον ίδιο τον κοινωνικό ιστό ενός νησιού με προβλήματα εύρεσης στέγης σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς, δημοσίους υπαλλήλους αλλά και στον μόνιμο πληθυσμό.
Η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να αναβαθμιστεί σε ρυθμιστή αυτών των εξελίξεων παίρνοντας από την κεντρική εξουσία :

1. Επαρκείς πολεοδομικές αρμοδιότητες. (Μια μεγάλη στρατηγική επένδυση εγκρίνετε απευθείας από τη κυβέρνηση, τη διυπουργική επιτροπή στρατηγικών επενδύσεων), χωρίς να λαμβάνονται υπόψιν τοπικές υπηρεσίες, Δήμος και τοπικές ιδιαιτερότητες. Οι Δήμοι πρέπει να έχουν ουσιαστική και όχι θεωρητική γνωμοδότηση, περί φέρουσας ικανότητας ανά νησί.
2. Επαρκείς μηχανισμούς ελέγχου στους Δήμους.
3. Απαιτείται χρηματοδότηση με βάση τον πραγματικό πληθυσμό. Είναι λάθος η χρηματοδότηση των Δήμων στις Κυκλάδες με βάση τον μόνιμο πληθυσμό. Ας σκεφτεί κανείς τον Δήμο Περιστερίου να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του με το προσωπικό του Δήμου Θήρας. Διότι η Σαντορίνη πχ, έχει μόνιμο πληθυσμό 30.000 περίπου και το καλοκαίρι 150.000 περίπου. Για τη πραγματική προσέγγιση του πληθυσμού στα νησιά των Κυκλάδων, μπορεί να υπολογιστεί π.χ. τα εισιτήρια, κατανάλωση νερού και ηλεκτρικής ενέργειας, παραγόμενα απορρίμματα και τα δεδομένα κινητής τηλεφωνίας.
4. Απλοποίηση των διαδικασιών (περισσότερη αυτονομία στη λήψη αποφάσεων) στη τοπική αυτοδιοίκηση ώστε να «της λυθούν τα χέρια» και να μπορεί να δουλέψει για το κοινωνικό συμφέρον π.χ. διαφορετικούς κανόνες προσλήψεων λόγω εποχικότητας και πιο ευέλικτους προϋπολογισμούς.
5. Τοπικά πολεοδομικά σχέδια με πραγματική ισχύ.
6. Καθορισμός ζωνών ανάπτυξης και προστασίας (βλ. Σαρακήνικο, η περιοχή δεν διέπετε ειδικό καθεστώς προστασίας).

7. Τα τέλη να επιστέφουν στη τοπική κοινωνία για αναβάθμιση των υποδομών.

Η ανάπτυξη με σχέδιο είναι αυτή που μπορεί να προστατεύσει το τουριστικό προϊόν στις Κυκλάδες διαφορετικά θα επέλθει ο κορεσμός, η ποιότητα θα υποβαθμιστεί και το τουριστικό προϊόν θα γίνει προβληματικό, αν όχι μη βιώσιμο. Η επιλογή δεν είναι τεχνική, είναι βαθιά πολιτική και το ΠΑΣΟΚ που έκανε πράξη το μοντέλο της περιφερειακής ανάπτυξης και αποκέντρωσης εξουσιών, ως η σοβαρή πλέον εναλλακτική πρόταση εξουσίας οφείλει σε συνεργασία με τη τοπική αυτοδιοίκηση στα νησιά του νομού Κυκλάδων να κάνουν μια νέα αρχή και να διαμορφώσουν από κοινού το θεσμικό πλαίσιο προς όφελος των νησιών, των νησιωτών και της βιώσιμης ανάπτυξης.
Γιατί οι Κυκλάδες δεν είναι φωτογραφία, είναι Ζωή!”.