Ο Νίκος Συρμαλένιος προλογίζει το βιβλίο του Δημήτρη Σεργη που παρουσιάζεται στη Σίκινο
“Θεωρώ μεγάλη τιμή ότι ο αγαπημένος φίλος μου Δημήτρης, μου ανέθεσε να προλογίσω τα αφηγήματα που ακολουθούν. Γνωριστήκαμε στη Σίκινο πριν μερικά χρόνια σε μια από περιοδείες μου στις Κυκλάδες, αλλά δεν είχα διανοηθεί καν ότι θα φθάναμε μέχρι εδώ.
Το καλοκαίρι του 2025, εγώ στη Μήλο, ο Δημήτρης στη Σίκινο, είχαμε διαρκή επικοινωνία, συνήθως για τις τρέχουσες πολιτικές μας αγωνίες, αλλά και παράλληλα την προσμονή μήπως καταφέρναμε να ειδωθούμε. Αυτό τελικά, σε αντίθεση με το καλοκαίρι του 2023, δεν επετεύχθη, έγινε όμως η αποκάλυψη του Δημήτρη ως λογοτεχνικό ταλέντο, αφού οι 57 καθημερινές αναρτήσεις του μετουσιώθηκαν στα εξαιρετικά αφηγήματα που ακολουθούν.
Δεν είμαι κριτικός λογοτεχνίας, όμως η ανάγνωση των κειμένων αυτών, παραπέμπει σε μια γραφή που αποπνέει αμεσότητα και γλαφυρότητα, η οποία, σε συνδυασμό με τα λιτά, αλλά απολύτως παραστατικά σκίτσα του, συνθέτουν ένα εντυπωσιακό σύνολο. Για μένα ο Δημήτρης υπήρξε ταυτόχρονα ανακάλυψη και αποκάλυψη.
Η αγαπημένη του Σίκινος, στην οποία άλλωστε αφιερώνει τα περισσότερα κείμενά του, έγινε η αφορμή, αλλά και το βήμα, για να διατυπωθούν στο χαρτί, σκέψεις, συναισθήματα, ανησυχίες, αγωνίες…. Άλλωστε τι πιο ιδανικό μέρος για έμπνευση από την αυλή του σπιτιού του με θέα τη θάλασσα και ντεκόρ τα αγουροξυπνημένα τζιτζίκια και τις δυο δεκαοχτούρες…και μάλιστα λίγο πριν χαράξει, σε ώρες που απλώνεται παντού μια απέραντη ηρεμία και ησυχία, μετατρέποντας το μειονέκτημα της αϋπνίας, σε πλεονέκτημα της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Αυτές λοιπόν τις ώρες καταγράφονται και σκιτσάρονται συμπυκνωμένα όλα αυτά που συνθέτουν τον νοητικό, ψυχικό και συναισθηματικό του κόσμο.
Οι παραστατικές εικόνες που ο Δημήτρης μας μεταφέρει από τη ζωή στη μικρή Σίκινο, μετά από 26 συνεχόμενα καλοκαίρια, μας γυρίζουν στις αυθεντικές Κυκλάδες, που σε λίγο σχεδόν δεν θα υπάρχουν. Το μπριάμ και η κυρα- Φλώρα, οι ντοματοκεφτέδες του καπτάν Κώστα, η κάπαρη, τα τζιτζίκια, το βιολί του παπα-Θοδωρή, οι πεζούλες, τα ξωκλήσια, οι αναβαθμίδες, η ανώνυμη αρχιτεκτονική….. όλα αυτά αποτελούν αναπόσπαστο μέρος μιας πολιτιστικής κληρονομιάς που η μικρή Σίκινος επιμένει να αναδεικνύει. Σε αντίθεση με άλλα νησιά, όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη και έπονται ταχέως και πολλά άλλα που “…δεν ανήκουν πλέον στην Ελλάδα, αλλά στα highlights της παγκόσμιας κατανάλωσης…”
Και μέσα από αυτή την αντίθεση, ξεδιπλώνονται και οι σκέψεις του για τον υπερτουρισμό, που ως αποτέλεσμα της απληστίας των αγορών, έχει μετατρέψει τις κατοικίες σε “φιλέτο” και τις γειτονιές σε “επενδύσεις”. Και φυσικά με τις ευλογίες της Πολιτείας που αφήνει το Αρχιπέλαγος στο έλεος της ασυδοσίας και της κερδοσκοπίας, χωρίς σχέδιο, χωρίς όραμα, με μοναδικό ζητούμενο το κέρδος.
Να θυμήσουμε επίσης ότι η Σίκινος υπήρξε ένα από τα δεκάδες νησιά που χρησιμοποιήθηκαν ως τόποι εξορίας των κομμουνιστών και άλλων δημοκρατών, από την εποχή της Μεταξικής δικτατορίας μέχρι τη Χούντα. Όπως ήταν φυσικό, οι μνήμες αυτές δεν θα μπορούσαν να αφήσουν τον συγγραφέα ανεπηρέαστο. Άλλωστε η αριστερή πολιτική και η ιδεολογική διάσταση αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της προσωπικότητάς του.
Βγαλμένος από την ιταλική σχολή του Αντόνιο Γκράμσι και του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, εκτός βεβαίως από την αρχιτεκτονική της Φλωρεντίας, ξεδιπλώνει τις σκέψεις του για την ενότητα της Αριστεράς, τις κοινωνικές ανισότητες, το μεταναστευτικό, την ξενοφοβία και τον εθνικισμό, τους πολέμους και το Rearm Europe με το χορό των δισεκατομμυρίων σε βάρος της κοινωνικής Ευρώπης, τη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού και τις ευχές του στο μεγάλο κύμα συμπαράστασης. Τις σκέψεις του για την επίφαση δημοκρατίας στην Ελλάδα του σήμερα, για τη διαφθορά και τη σήψη που έχει επιβάλει η νεοδημοκρατική κυβέρνηση, για την οικολογική και κλιματική κρίση και για την ανάγκη ενός διαφορετικού παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου…..
Όπως προείπα, η ζωή και το πνεύμα του Γκράμσι διαπερνούν τον τρόπο σκέψης του Δημήτρη, όχι μόνο ως ιστορική αξία, αλλά στην καθημερινότητά του. Θα έλεγα ότι η πεμπτουσία του δημοκρατικού δρόμου προς το σοσιαλισμό, όπως εύστοχα υπενθυμίζει, συμπυκνώνεται στη σκέψη του Γκράμσι ότι, η επανάσταση στη Δύση δεν θα ερχόταν από μια ξαφνική καταιγίδα, αλλά μετά από ένα μακρύ χειμώνα καλλιέργειας, αυτό που αποκαλεί “πόλεμο θέσεων” με προεξάρχουσα έννοια την έννοια της “ηγεμονίας”.
Είναι πολλές οι ενδιαφέρουσες σκέψεις και οι προβληματισμοί που αναδεικνύονται σε αυτά τα 57 μικρά «διαμαντάκια» του Δημήτρη. Θα ξεχωρίσω ανάμεσα τους και κάποια που αποστρέφονται το “εγώ” και τη δήθεν αριστεία και αυθεντία κάποιων ανθρώπων. Και αυτό, σε αντίθεση με τον αείμνηστο, ταπεινό, λιτό και ακέραιο José Alberto Mujica Cordano, τον εκλιπόντα πρόεδρο της Ουρουγουάης με τα φθαρμένα ρούχα, που “ήταν Επαναστάτης ακριβώς γιατί άντεξε την εξουσία”….
Θα ήθελα ακόμα να ξεχωρίσω κάποιες διατυπώσεις του που χαρακτηρίζουν την ιδεολογία του: “….Η Αριστερά δεν είναι πολιτισμική διάθεση, είναι η άλλη πλευρά της ιστορίας, η φωνή όσων ζουν έξω και κάτω από το σύστημα”….. και αμέσως παρακάτω: “….όταν τα δικαιώματα αποσυνδέονται από το ζήτημα της εξουσίας, μετατρέπονται σε κοσμήματα”
Και ακριβώς, επειδή δίνει μεγάλο βάρος και χαρά στην προσμονή των καλοκαιρινών διακοπών, τις οποίες, όπως εύστοχα σημειώνει, οι μισοί περίπου Έλληνες αδυνατούν να χαρούν, αναφωνεί την ευχή “…να ξανα-ονειρευτούμε τον κόσμο με ήλιο για όλους….”
Φυσικά δεν θα μπορούσε να λείψει ως επιστέγασμα, ο “Κάκτος”, το χαρακτηριστικό μπαράκι του Χαλανδρίου, με Αμοργιανό οικοδεσπότη, χώρος συνάθροισης, ψυχαγωγίας, προβληματισμένων και μη Χαλανδριανών και άλλων «πιστών».
