“ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΦΠΑ, ΗΤΑΝ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΜΑ”

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ Ν. ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΚΕΑΣ

 

 

 

omilia-tou-proedrou-tou-eboroepangelmatikou-syllogou-thiras-nomikou-nikolaou-sto-9o-synedrio-ton-eborikon-stin-kea“Ομιλία του προέδρου του Εμποροεπαγγελματικού Συλλόγου Θηρας Νομικού Νικολάου στο 9o συνέδριο των εμπορικών Συλλόγων στην Κέα.

Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι
Το ετήσιο Συνέδριό μας πραγματοποιειται πάλι στο πλαίσιο των ήδη γνωστών φορολογικών, ασφαλιστικών και άλλων προβλημάτων που μας απασχόλησαν και τα προηγούμενα χρόνια.
Τα πρόβλήματά μας αυτά, όχι μόνο δεν λύθηκαν, αλλά προστέθηκε και το πρόβλημα της κατάργησης του μειωμένου ΦΠΑ στα νησιά!.
Το ειδικό φορολογικό καθεστώς για τα νησιά του Αιγαίου, υιοθετήθηκε προκειμένου να αντισταθμιστούν οι αρνητικές συνέπειες της «νησιωτικότητας» και ιδιαίτερα το αυξημένο κόστος διαβίωσης και δραστηριοποίησης στις νησιωτικές περιοχές.
Η απομόνωσή μας είναι το συνθετικό σημείο, το κοινό χαρακτηριστικό όλων των νησιών, ανεξάρτητα από το μέγεθος τους, τον πληθυσμό και το επίπεδο ανάπτυξης τους.
Η απόσταση από το μητροπολιτικό κέντρο μιας χώρας αναδεικνύει αντικειμενικά, αλλά δύσκολα μετρήσιμα χαρακτηριστικά τα βασικότερα των οποίων είναι:
-υψηλότερο κόστος μετακίνησης των κατοίκων σε άλλες περιοχές της χώρας,
-χαμηλότερο επίπεδο υπηρεσιών υγείας και νοσοκομειακής περίθαλψης σε σχέση με αυτό στα μεγάλα αστικά κέντρα μιας χώρας,
-υψηλότερο κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων από και προς τις κεντρικές αγορές και χρονικοί περιορισμοί παράδοσης-παραλαβής προιόντων,
-χαμηλότερη ενεργειακή αποδοτικότητα λόγω μη ολοκληρωμένων δικτύων συνδεσιμότητας και μεταφοράς ηλεκτρικής ή άλλων μορφώνν ενέργειας,
-χαμηλότερο ποσοστό προσ3ασιμότητας σε ευρυζωνικά δίκτυα τελευταίας τεχνολογίας και υdηλών ταχυτήτων,
-εντονη εξάρτηση από τον Τουρισμό με αποτέλεσμα οι τοπικές νησιωτικές οικονομίες να στηρίΖονται στην εξαγωγή λίγων τοπικών προιόντων του πρωτογενούς τομέα, ενώ εισάγουν μεγάλη ποικιλία καταναλωτικών αγαθών,
-υψηλές αντι-οικονομίες κλίμακας στην παραγωγή, στην εκπαίδευση, στην υγεία, στις μεταφορές, αλλά και στη διοίκηση . Το πρό3λημα αυτό γίνεται εντονότερο για τα μικρότερα και τα περισσότερο απομακρυσμένα νησιά.

Το άρθρο 174 της Συνθήκης της Λισσαβόνας, που καθορίζει το αντικείμενο της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στην Ε.Ε., αναγνωρίζει ότι ειδική προσοχή πρέπει να δοθεί στα νησιά της Ένωσης, με δράσεις που θα μειώσουν την καθυστέρηση στην ανάπτυξη αυτών των λιγότερο ευνοημένων περιοχών και θα συμβάλλουν στην κοινωνική συνοχή!
Η ανταγωνιστικότητα, αποτελεί αντικείμενο του Δημοσιονομικού Πλαισίου 2014 – 2020 και συνιστά μια από τις πολιτικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ελληνική Πολιτεία στην αναθεώρηση του Συντάγματος, με το άρθρο 106 παράγραφος 1, προέβη σε μία αντίστοιχη αναγνώριση του ζητήματος, προάγοντας την οικονομία των ορεινών, νησιωτικών και παραμεθόριων περιοχών».
Με τον τρόπο αυτό, τέθηκε η νομική βάση για την περαιτέρω σχεδίαση και υλοποίηση των μηχανισμών υποστήριξης των νησιωτικών περιοχών.
Το ειδικό καθεστώς του μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α. προβλέφθηκε με σκοπό να αντισταθμίσει τις δυσκολίες με τις οποίες έρχονται αντιμέτωποι καθημερινά οι κάτοικοι, καθώς και το ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες, που ζουν και δραστηριοποιούνται στις περιοχές αυτές.
Για τον λόγο αυτόν, εκτός από τα παραπάνω νομικά κείμενα, έχει εγκριθεί από όλα τα Κράτη μέλη της Ε.Ε., με ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών, η Οδηγία του Συμβουλίου 92/77/ΕΚ της 19ης Οκτωβρίου του 1992, η οποία συμπληρώνει το κοινό σύστημα του ΦΠΑ και τροποποιεί την Οδηγία 77/388/ΕΚ (συγκερασμός ποσοστών ΦΠΑ). Το δε άρθρο 120, προβλέπει εξαιρέσεις στην εφαρμογή του κοινού συστήματος του ΦΠΑ στα κράτη – μέλη.
Ακόμα και η «Διακήρυξη της Αθήνας», στις 07 Μαΐου 2014, κατά την διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε., θέτει ως μία από τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Θαλάσσιων Μεταφορών την «Νησιωτικότητα» στην μορφοποίηση των πολιτικών της Ε.Ε.

Στοχεύοντας στην παρεμπόδιση του γεωγραφικού και κοινωνικού αποκλεισμού, ούτως ώστε να προσφερθούν στα μικρότερα και πιο απομακρυσμένα νησιά ισότιμες ευκαιρίες ανάπτυξης. Ταυτόχρονα δίνεται έμφαση στο ότι οι θαλάσσιες μεταφορές είναι ιδιαίτερα κρίσιμες για την διασύνδεση περιφερειακών και νησιωτικών γεωγραφικών περιοχών με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Το όφελος από την αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά μας, είναι πολύ μικρό σε σχέση με την αναστάτωση που έχει δημιουργήσει, αναφέρει στις 9/12/2015 σε έκθεσή του το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής.
Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι συντάκτες της έκθεσης, το εκτιμώμενο ανώτατο όριο πρόσθετων εσόδων από την κατάργηση του ειδικού φορολογικού καθεστώτος στα νησιά του Αιγαίου «δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 160 εκατ. ευρώ».
Η έκθεση υποστηρίζει ότι η αδυναμία αύξησης των εσόδων ΦΠΑ προς «ένα βέλτιστο επίπεδο εσόδων» ελάχιστα επηρεάζεται από τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ -συμπεριλαμβανομένης της ειδικής μείωσης κατά 30% στους συντελεστές ΦΠΑ στο Αιγαίο (πλην Ρόδου, Σαντορίνης, Μυκόνου, Νάξου, Πάρου, Σκιάθου, στις οποίες καταργήθηκε από 1ης/10), που θα ισχύει μέχρι την ολοκλήρωση της ένταξης και των υπολοίπων νήσων σε κανονικό καθεστώς ΦΠΑ (δηλαδή, από 4%, 9%, 16% σε 6%,13%, 23%)
Αυτό για το Γραφείο Προϋπολογισμού δεν σημαίνει ότι είναι «τελείως αναποτελεσματικές» οι προσπάθειες αύξησης των εσόδων μέσα από τον εξορθολογισμό των μειωμένων φορολογικών συντελεστών ή την επανεξέταση των όποιων φοροεξαιρέσεων αγαθών και υπηρεσιών.
Σημαίνει, όμως, ότι ως «απόλυτη πολιτική και οικονομική προτεραιότητα» θα πρέπει να τεθεί η «βελτίωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και της αντιμετώπισης της παραοικονομίας στo πλαίσιo του ισχύοντος φορολογικού καθεστώτος».
Αυτό είναι και το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης, προς επίρρωση του οποίου παρατίθενται χρονολογημένες οι εκτιμήσεις για τις απώλειες φορολογικών εσόδων (δείκτες Ελλείμματος ΦΠΑ) από φορολογικές απάτες και αναποτελεσματικότητα του φορολογικού μηχανισμού, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Συνεπώς, κάθε μέτρο που έρχεται να εξισορροπήσει αντικειμενικές δυσκολίες, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως «ευνοϊκή φορολογική ρύθμιση», και ασφαλώς δεν μπορεί, ανάλογα με τις συγκυρίες, να τίθεται σε αμφισβήτηση.
Σύμφωνα με τα συγκριτικά στοιχεία για την πορεία των εισπράξεων του ΦΠΑ στις 20 νησιωτικές ΔΟΥ της χώρας, τα οποία κατέθεσε εγγράφως στη Βουλή πολύ πρόσφατα ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρύφων Αλεξιάδης, προκύπτει το συμπέρασμα ανόδου των εισπράξεων του Δημοσίου από τον ΦΠΑ επί των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν στα νησιά αυτά ως αποτέλεσμα αυξήσης των συντελεστών ΦΠΑ που νομοθέτησε η κυβέρνηση τον Ιούλιο του 2015 και τον Μάιο του 2016.
Ομως το ποσοστό κατά το οποίο αυξήθηκαν οι εισπράξεις ΦΠΑ στις νησιωτικές περιοχές της χώρας, υπολείπεται σημαντικά του πάρα πολύ υψηλού ποσοστού αύξησης των συντελεστών ΦΠΑ.
Η εξέλιξη αυτή φανερώνει ότι η άνοδος των συντελεστών προκάλεσε σημαντική μείωση στην οικονομική δραστηριότητα των νησιωτικών περιοχών, οδήγησε δηλαδή σε συρρίκνωση του τζίρου των επιχειρήσεων και των ελευθέρων επαγγελματιών που εδρεύουν στα νησιά.
Ειδικότερα, από τους πίνακες που δημοσιοποίησε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών εξάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα:
1)Τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου από τον ΦΠΑ που απέδωσαν οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες των νησιωτικών περιοχών της χώρας αυξήθηκαν κατά 10,15% το 2015 σε σύγκριση με το 2014.
2) Συγκεκριμένα, το 2015 οι εισπράξεις ΦΠΑ από τα νησιά ανήλθαν σε 589,012 εκατ. ευρώ, έναντι 534,757 εκατ. ευρώ το 2014. Τα μεγαλύτερα ποσοστά αύξησης των εισπράξεων ΦΠΑ καταγράφηκαν το 2015 στη Μύκονο (+32,47%), στη Σαντορίνη (+30,26%), στη Νάξο (+24,81%), στην Πάρο (+24,51%), στον νομό Λασιθίου στην Κρήτη (+21,36%), στην Κεφαλλονιά (+18,77%) και στη Ρόδο.
Η αύξηση των συνολικών εισπράξεων ΦΠΑ των νησιωτικών περιοχών κατά 10,15% το 2015 οφείλεται στους εξής λόγους:
-Τον Ιούλιο του 2015 η κυβέρνηση αύξησε κατά 77%, από το 13% στο 23%, τον συντελεστή ΦΠΑ σε εκατοντάδες είδη πρώτης ανάγκης, προϊόντα ευρείας κατανάλωσης (συσκευασμένα, τυποποιημένα, μεταποιημένα τρόφιμα) καθώς και υπηρεσίες αυξημένης ζήτησης (μεταφορές, επισκευές, εστίαση κ.λπ.).
– Τον Ιούλιο του 2015 αυξήθηκε κατά 78%, από το 9% στο 16%, ο (μειωμένος κατά 30% σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα) συντελεστής ΦΠΑ για εκατοντάδες είδη πρώτης ανάγκης, προϊόντα ευρείας κατανάλωσης και υπηρεσίες αυξημένης ζήτησης στα νησιά του Αιγαίου, πλην της Κρήτης και της Εύβοιας.
-Τον Οκτώβριο του 2015 καταργήθηκαν οι μειωμένοι κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ σε 6 νησιά του Αιγαίου: τη Μύκονο, τη Σαντορίνη, τη Ρόδο, την Κω, την Πάρο και τη Σκιάθο. Στα νησιά αυτά οι συντελεστές ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 20%-44,4%, από 5%, 9% και 16% σε 6%, 13% και 23%, αντίστοιχα.
-Τον Οκτώβριο του 2015 ο συντελεστής ΦΠΑ για τις υπηρεσίες διαμονής σε ξενοδοχεία και λοιπά τουριστικά καταλύματα αυξήθηκε κατά 116,66%, από το 6% στο 13%, ενώ ειδικά στα 6 παραπάνω νησιά του Αιγαίου αυξήθηκε κατά 160%, από το 5% στο 13%!
2) Τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου από τον ΦΠΑ που απέδωσαν οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες των νησιωτικών περιοχών της χώρας αυξήθηκαν κατά 21,93% στο πρώτο πεντάμηνο (στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου) του 2016 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2015. Συγκεκριμένα, στο πρώτο πεντάμηνο του 2016 οι εισπράξεις ΦΠΑ από τα νησιά ανήλθαν σε 203,86 εκατ. ευρώ, έναντι 167,2 εκατ. ευρώ το 2014.
Οι πολύ μεγάλες αυξήσεις εισπράξεων ΦΠΑ που καταγράφονται στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου του τρέχοντος έτους στις περισσότερες νησιωτικές περιοχές της χώρας οφείλονται στο γεγονός ότι όλες οι αυξήσεις συντελεστών ΦΠΑ που περιγράψαμε παραπάνω εφαρμόζονταν στο πρώτο πεντάμηνο του 2016, ενώ στο αντίστοιχο διάστημα του 2015 δεν ίσχυαν.
Η μελέτη, που έχει εκπονήσει ο Ελληνικός Επιμελητηριακός Σύνδεσμος Μεταφορών, με τη συνδρομή του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά, με θέμα : «Κρίσιμες ώρες για την Ακτοπλοΐα και τις συγκοινωνίες των ελληνικών νησιών. Το πρόβλημα και οι πιθανές λύσεις» (Φεβρουάριος 2014), επισημαίνει ότι εάν χαθεί ο χαμηλότερος συντελεστής της νησιωτικής χώρας, δεν θα μπορέσει ποτέ να επανέλθει ξανά στα σημερινά δίκαια επίπεδα, επιφέροντας άμεσα την απώλεια του αντίστοιχου «μεταφορικού ισοδύναμου». Χάνοντας το μεταφορικό ισοδύναμο, οι αυξήσεις των προϊόντων θα είναι ανεξέλεγκτες. Το μέτρο θα πλήξει ακόμη και το αυξημένο τουριστικό προϊόν των «πλούσιων» και «τουριστικών» νησιών, το οποίο –να μην ξεχνάμε- είναι εποχικό και εισρέει μόνο για 3-4 μήνες το χρόνο. Τους υπόλοιπους, οι τοπικές κοινωνίες θα ζήσουν με τις επιπτώσεις των αυξήσεων.
Κατόπιν αυτών και επειδή έχει πλέον θεσμοθετηθεί η κατάργηση του χαμηλού συντελεστή ΦΠΑ στα νησιά, θα πρότεινα όπως μεταξύ των άλλων, περιληφθεί στα συμπεράσματα του εφετεινού Συνεδρίου μας, η νομική αντίδρασή μας στην κατάργηση του ΦΠΑ, τόσο ενώπιον της Ελληνικής Δικαιοσύνης, όσο και ενώπιον του Ευρωπαικού Δικαστηρίου. Όπως είναι γνωστό, οι Δικηγορικοί Σύλλογοι της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, έχουν προσφύγει για το θέμα, ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και αναμένεται η εκδίκαση και εκδοση της Απόφασης!”.

Save