Ο ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ ΚΑΙ Η ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ

Ο ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ ΚΑΙ Η ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ

"Φανταστείτε τώρα τον μποεμικό και καφενόβιο Παράσχο διοικητή του νησιού",γράφει ο Ουράνης.

«Φανταστείτε τώρα τον μποεμικό και καφενόβιο Παράσχο διοικητή του νησιού»,γράφει ο Ουράνης.

Πριν από καιρό, η Μαρία Σωτηροπούλου-Αρβανίτη, έγραψε ένα εξαιρετικό άρθρο για το σημαντικό ρομαντικό ποιητή Αχιλλέα Παράσχο (1838-1895) και τον άτυχο έρωτα που έζησε την εποχή που ήταν μετακλητός έπαρχος Θήρας. Γράφει χαρακτηριστικά η σπουδαία γιατρός και ακάματη ερευνήτρια: «Ο Παράσχος (1818-1895) καθιερώθηκε σαν «ψάλτης του Έρωτα» χάρη στα ποιήματα που έγραφε για να ξορκίσει τον καημό για τη μεγάλη του αγάπη. Το πραγματικό όνομα της Μούσας του ήταν Αμαλία Σεραφείμ, αλλά εκείνος την ονόμαζε «Μαρία». Δεν έχουμε στοιχεία ότι ήταν σαντορινιά. Θρυλείται ότι ο πατέρας της μαθαίνοντας τις πλατωνικές τους σχέσεις την ανάγκασε, κατά τα κρατούντα, να του επιστρέψει τα γράμματά του και να του δώσει «πίσω τον λόγο του», «ένα κεραυνό σε φάκελλον ευώδη κεκλεισμένον» όπως περιγράφει εκείνος ποιητικά. Ο Παράσχος απεπειράθη ν’ αυτοκτονήσει, αν και ήταν καρδιοκατακτητής., πετυχημένος συγγραφέας και πολύ ευχάριστος άνθρωπος. Η Αμαλία αναγκάστηκε να παντρευτεί με ένα νησιώτη έμπορο και την ημέρα του γάμου τρελλάθηκε. Αρχικά την έκλεισαν στο γυναικείο μοναστήρι της Σαντορίνης. Το γιατί στη Σαντορίνη δεν είναι γνωστό, αφού αυτά κυκλοφορούσαν από στόμα σε στόμα και μόνον αργότερα ο Θ. Βελιανίτης διέσωσε κάποιες λεπτομέρειες σαν αυθεντικές και άλλες αργότερα διασταύρωσε ο Γ. Καιροφύλλας. Η κοπέλα παρέμενε στο γυναικείο Μοναστήρι Θήρας (δεν γνωρίζουμε αν ήταν στον άγιο Νικόλαο ή στο μοναστήρι των Καθολικών) όπου η κατάστασή της χειροτέρευε και συνέπεσε την εποχή που ο Παράσχος ήταν έπαρχος Θήρας ν’ αναγκασθεί ο ίδιος να μεριμνήσει για την μεταφορά της στο φρενοκομείο Κερκύρας». (http://mariasot.blogspot.gr/2010/12/blog-post_09.html#!/2010/12/blog-post_09.html).

«ΕΝΙΩΣΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ ΕΞΟΡΙΣΤΟ»

Τα Φηρά, στα τέλη του 19ου αιώνα (Αρχείο Ε.Α. Λιγνού)

Τα Φηρά, στα τέλη του 19ου αιώνα (Αρχείο Ε.Α. Λιγνού)

Μια άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή της θητείας του ντιλετάντη ποιητή στη Σαντορίνη, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Ζήνων» , έκδοση του Φυσιολατρικού Συνδέσμου Πειραιώς που με αφορμή μια έκθεση που διοργάνωσε στο φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιώς από 27 Νοεμβρίου έως 15 Δεκεμβρίου 1961, πραγματοποίησε κι ένα «αφιέρωμα τιμής στη Σαντορίνη». Πηγή της δημοσίευσης για τον Αχιλλέα Παράσχο υπήρξε το βιβλίο του Κώστα Ουράνη «Δικοί μας και ξένοι» (Αθήνα 1954-1956, τρεις τόμοι κριτικής) που αναφέρει πως το 1873 ο ποιητής διορίστηκε έπαρχος Θήρας από τον Επαμεινώνδα Δεληγιώργη (1829-1879), ακαρνάνα πολιτικό που χρημάτισε – μεταξύ άλλων- και έξι φορές πρωθυπουργός. Αιτία γι αυτή την «εύνοια» ήταν το γεγονός πως ο Παράσχος, είχε συνταχτεί με το Δεληγιώργη, στον αγώνα για την έξωση του Όθωνα. «Φανταστείτε τώρα τον μποεμικό και καφενόβιο Παράσχο διοικητή του νησιού, αυτού του τόσο απομακρυσμένου από την Αθήνα, του νησιού αυτού του άδενδρου κι ερημικού, που το βάραινε η αιωνία απειλή του ηφαιστείου του, που το χώμα του ήταν μαυροκόκκινη λάβα και που ήταν φυλακισμένο από μια θάλασσα, άδεια από λευκά πανιά», γράφει ο Ουράνης και προσθέτει: «  …Ένιωσε τον εαυτό του εξόριστο». Όπως ήταν φυσικό, «άρχισε να πλήττει θανάσιμα. Και το χειρότερο γι αυτόν ήταν, ότι οι κάτοικοι του νησιού, είχαν πάρει τον Έπαρχό τους στα σοβαρά». Προφανώς για τους κατοίκους- μιλάμε για το μακρινό 19ο αιώνα- ο έπαρχος ήταν η μόνη επαφή τους με το κεντρικό κράτος, όμως ο ποιητής ήθελε να αφοσιωθεί στην ποίηση και οι ταπεινές υπηρεσιακές ανάγκες, τον αποσπούσαν.

«Έμπαινε ένας γραφεύς να υποβάλλει ένα σωρό έγγραφα και βλέποντάς τον:

«Εις του γεννάδα την μορφήν η έκπληξις εφάνη

Φευ, έβλεπε τον Βύρωνα, αντί του Δεληγιάννη Νομοθεσία…!

Έπαρχος ν’ αναγινώσκη έπη!…

Και ο γραφίσκος έκτοτε κατώτερον με βλέπει».

«ΑΝΤΙ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΦΛΟΓΟΣ, Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΑΝΑΦΗΣ»

Η ειρωνεία και η αποστροφή του Παράχου για την πληκτική ζωή της τοπικής κοινωνίας, εκφράζεται και με άλλα δηκτικά ποιήματα που παραθέτει ο Ουράνης, όπως αυτό που περιγράφει μια βόλτα στα Φηρά:

«Εν ράσον από ατραπόν, προέκυψεν ερήμην

Και μοναχός μετά στιγμήν από το γήρας τρέμων

Φευ, ήθελε τον Έπαρχον ο ρασοφόρος δαίμων!…

Μ’ εζήτει θέλων δι αυτόν να γράψω εις Αθήνας.

Οπότε ως διάβολον εξαίφνης παρ’ ελπίδα

Ενός χωρίου Πάρεδρον ενώπιόν μου είδα!

Και Μούσα μέτρα και ρυθμός με άφησαν υγείαν

Παγώσαντα εις την μορφήν αυτήν την ηλιθίαν».

Το δημοσίευμα του Ουράνη, περιέχει κι άλλα περιστατικά που αποτύπωσε ποιητικά ο Παράσχος, δείχνοντας την αποστροφή του στο καθήκον που του έλαχε: «ογκώδη αίφνης φάκελο λαμβάνω εις την χείρα, Αντί της Μούσης εις κλητήρ ζωώδης Επαρχείου Αντί επών, εγκύκλιοι νεκραί του Υπουργείου! Αντί της ιεράς φλογός, ο Δήμαρχος Ανάφης!… Τοιούτου είδους κόλασιν, ω Δάντη περιγράφεις;». Όπως ήταν φυσικό, η ρομαντική και μποέμικη φύση του Αχιλλέα Παράσχου, κάποια στιγμή εξεγέρθηκε και μια ωραία πρωία, άφησε τους Σαντορινιούς στα κρύα του λουτρού, αναχωρώντας για την Αθήνα. «: Ω σας αφήνω! Χαίρετε, πρωτόκολλα γραφεία… Διότι σβήνετ’ η πυρά εις του λουτρού το κρύα».

 

Περισσότερα για τον Αχιλλέα Παράσχο και στο εξαιρετικό: http://sarantakos.wordpress.com/tag/%CE%B1%CF%87%CE%B9%CE%BB%CE%BB%CE%AD%CE%B1%CF%82-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%87%CE%BF%CF%82/