100 ΧΡΟΝΙΑ ΜΟΝΑΞΙΑ ΚΑΙ ΚΑΜΠΟΣΑ ΑΛΛΑ

10 + 5 ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ

 

4536240_orig Ο φίλος της ιστοσελίδας – και προσωπικός φίλος- Παναγιώτης Φρεντζάς, Διεθνής Μαιτρ σκακιού, αλλά κυρίως διαβασμένος τύπος, μου έβαλε –ερήμην- την ιδέα να  συγκεντρώσω καθοριστικά για τον καθένα διαβάσματα. Ο διαχειριστής της ιστοσελίδας, ξεκινά πρώτος και θα αποφύγει – όσο είναι δυνατόν- βαρύγδουπα βιβλία που καθόρισαν την πνευματική πορεία της ανθρωπότητας. Δεν θα βρείτε για παράδειγμα Σέξπιρ, οι μεταφράσεις του οποίου από το Βασίλη Ρώτα, άφηναν πάντα μια παράξενη –όχι δυσάρεστη- γεύση. Ούτε τον «Ηγεμόνα» του Νικολό Μακιαβέλι θα βρείτε- εμβληματικό έργο- εγχειρίδιο για τους πολιτικούς-, αλλά ούτε τα «Ηθικά Νικομάχεια». Μόνο εκείνα τα διαβάσματα που έμειναν στη μνήμη, μας ξενύχτησαν, τα ξαναθυμηθήκαμε και κάπου- κάπου δεν ξέρουμε αν αυτό που μας τραβάει σε αυτά είναι η ποιότητά τους ή κάποια ανυπεράσπιστη νοσταλγία. Πάντως η αρίθμηση στη λίστα, δεν είναι αξιολογική. Και η συμμετοχή των αναγνωστών με δικές τους λίστες, δεν είναι απλά ελεύθερη: Είναι επιθυμητή. Το γάντι λοιπόν, έπεσε. Ας δω ποιός θα το σηκώσει.

  1. «Η θυελλώδης ζωή του Λαζίκ Ροϊτσβάνιετς». Ηλία Έρενμπουργκ. Αν ένα βιβλίο, 20 χρόνια αφού το ανακαλύπτεις, το έχεις διαβάσει 30 φορές (παρακαλώ, δεν είναι υπερβολή!) και για να τιθασεύσεις την επιθυμία σου να το δανείζεις, έχεις παραγγείλει ακόμα δύο αντίτυπα που τα κρατάνε ακοίμητοι θεματοφύλακες, νομίζω πως του αξίζει το νούμερο ένα στη λίστα.
  2. «Το άρωμα του ονείρου». Τομ Ρόμπινς. Ο τύπος, απλά δεν παίζεται. Τόσο, που ανακάλυψα το βροχερό Σηάτλ, εξαιτίας του. Όλα του τα βιβλία –κάποια μάλιστα διπλο ή τριπλοαγορασμένα- σκόρπια σε μια άναρχη προσωπική βιβλιοθήκη. Αλλά «Το άρωμα του ονείρου», σε κάνει να ονειρεύεσαι παντζάρια (όποιος το έχει διαβάσει, ξέρει!).
  3. Άλλο ένα «Άρωμα». Του Πάτρικ Ζίσκιντ, αυτή τη φορά. Η αλήθεια είναι πως ταλαντεύτηκα λίγο, κλίνοντας στην αρχή προς το σπαρακτικό «Κοντραμπάσο» του ίδιου συγγραφέα. Όμως όχι, το «Άρωμα» είναι ήδη κλασικό.
  4. «Το εκκρεμές του Φουκό». Ουμπέρτο Έκο. Ναι, «Το όνομα του Ρόδου» είναι το διασημότερο, αλλά «Το εκκρεμές του Φουκό», είναι μεγαλοφυές (αν εξαιρέσεις τα ανιαρά Files στον Αμπουλάφια). Πως γράφεται η ιστορία, με άλλα λόγια. Αρκεί μια συνωμοσιολογική θεώρηση των πραγματικών γεγονότων και  φτιάχνεις μια χορταστική σούπα, όπου τίποτα δεν είναι αλήθεια, αλλά δύσκολα το αποδεικνύεις στους αλαφροΐσκιωτους.
  5. «Εκατό χρόνια Μοναξιάς». Γκαμπριέλ- Γκαρσία Μαρκές. Έτσι σκέτα. Φτάνει ο τίτλος.
  6. «Σπουδή σε άλικο», «Σπουδή στο κόκκινο», ή όπως αλλιώς αποδόθηκε. Άρθουρ Κόναν Ντόϊλ. Νομίζω πως 3-4 διαφορετικές αποδόσεις των έργων του στην ίδια βιβλιοθήκη, συνιστούν υπερβολή. Όντως είναι!. Και γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε.
  7. «Ο Λύκος της στέπας». Έρμαν Έσσε. Τραίνο προς το Άργος. Εκδόσεις τσέπης «Άγκυρα». Το μόνο φαγητό: ψητά κρεμμύδια στην παραλία (η Ιωάννα είχε τη φαεινή ιδέα, ν’ αγοράσει μια κατσαρόλα με τα τελευταία μας-της- λεφτά). Ηλικία 16. Ευτυχώς σταμάτησα στο βιβλίο αριθμός 17 του Έσσε. «Το παιχνίδι με τις χάντρες». Δεν ήταν δύσκολο τελικά. Άλλωστε και ο ίδιος  ο Έσσε– «Το τελευταίο καλοκαίρι του Κλίνγκσορ»-  το είχε πει: «Όλο το κόλπο, ήταν να αφεθείς να πέσεις».
  8. «Πως δενότανε το ατσάλι». Νικολάι Οστρόφσκι. Πλάκα είχε. Το διαβάζεις στα 9 σου σαν ένα περιπετειώδες παραμυθάκι και 10 χρόνια αργότερα, ανακαλύπτεις πως είναι εμβληματικό έργο του «σοσιαλιστικού ρεαλισμού». Και τότε το ξαναδιαβάζεις. Αλλά χωρίς τον αρχικό ενθουσιασμό.
  9. Τι λες τώρα!. «Το Γεράκι της Μάλτας», σε μια αξιοσέβαστη λίστα;. Ντάσιελ Χάμετ. Ο Σαμ Σπέιντ, λύνει το μυστήριο. Γρήγορη, κοφτή γραφή, ποτισμένη –όπως και ο «Αδύνατος άντρας»- σε άφθονο αλκοόλ. Δε ματάγινε. Το μυστήριο, ήταν απλά πρόσχημα. Και μια λαθροχειρία: δίπλα του και ο «Μεγάλος Ύπνος» του Τσάντλερ. Αδιάσπαστα.
  10. Άντε τώρα να κλείσεις τη δεκάδα, με τόσα «ορφανά» που παραπονιούνται για τις άδικες ετυμηγορίες. Όμως, οι «Ευμενίδες» του Τζόναθαν Λίτελ, είναι όπως οι νάρκες. Ένα μικρό, αδέξιο βήμα  και σε κομματιάζουν. Ότι καλύτερο γράφτηκε την τελευταία 10ετία.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ

Μάλλον. Μάλλον ότι κι αν λέμε, μόνο ο Καζαντζάκης, αξίζει τον κόπο. Ακόμα και οι καταβυθίσεις στον Άγιο Παπαδιαμάντη και τον υπέροχο Βιζυηνό, αφήνουν μια αίσθηση ανολοκλήρωτου. Λείπει το μεγάλο μυθιστόρημα. Εκείνο που θα το βάλεις στη βιβλιοθήκη και θα περηφανεύεσαι λέγοντας «αυτό είναι δικό μας». Αλλά η αυθαίρετη λίστα πρέπει να συνεχιστεί.

 

  1. «Καπετάν Μιχάλης». Νίκος Καζαντζάκης. Ο «νιτσεϊκός» άνθρωπος, στην από (ή …από) θέωσή του. Πραγματικά μεγάλο.
  2. «Σέργιος και Βάκχος». Μ. Καραγάτσης (Το Μ. είναι απλά Μ. Ίσως Μίτυα. Ούτε Μιχάλης, ούτε Μανώλης. Μόνο Μ.). Ο Μ. Καραγάτσης «κεντάει».
  3. «Αν», τριλογία. Νίκος Θέμελης. (Αναζήτηση, Ανατροπή, Αναλαμπή). Θα τα ξαναδιάβαζα (καλά και ποιος σε ρώτησε, θα πείτε).
  4. «Άλμπατρος». Σώτη Τριανταφύλλου. Μαζί με το «Εργοστάσιο των μολυβιών», κορυφαία της. Εσχάτως, κόλλησε  μια περίεργη δημοσιίτιδα και «παραγοντίζει» αφόρητα. Αλλά το «Άλμπατρος», είναι συγκινητικό.
  5. «Η Χαμένη Άνοιξη». Στρατής Τσίρκας. Υβρίδιο, δημοσιογραφίας και λογοτεχνίας. Χρήσιμο.